Dit bericht is geschreven voor bezitters van campers, maar is ook waardevol voor eigenaars van caravans, tiny houses, zeilboten en motorboten.

Een discussie op facebook gaf ons het idee voor dit artikel.
Gedurende de discussie kwamen de volgende vragen naar boven:

  1. Ben je verplicht een brandblusser in de camper te hebben?
  2. Welke brandblusmiddelen zijn er?
  3. Welke brandblusser heb je nodig, en hoeveel?
  4. Hoe zit het met een blusdeken?

Verplicht of niet?

In sommige Europese landen (België, De Baltische staten, Polen, Roemenië, Andorra, Griekenland en Turkije) is een brandblusser in de camper verplicht. Maar natuurlijk heb je altijd een brandblusser bij je. Niet omdat het bij wet verplicht is, maar om jezelf, je passagiers, je lading en medeweggebruikers te helpen en te beschermen. Jij wilt ten slotte ook geholpen worden door anderen.

Vooraf

Besef allereerst dat een brand niet meer te blussen is als deze te groot en/of te heet is geworden of als de rook te dik is. Je loopt dan zelf acuut gevaar. Ontruim dan direct. Verlaat allemaal de camper, waarschuw de buren en breng je jezelf en omstanders op een ruime (>200 meter) afstand (ontploffingsgevaar) (zie ook ons blog over PAMAN!).

Alleen als dat zonder gevaar kan (dus bijna nooit!), koppel je de gastank af en sleep je deze weg van de brandhaard. Daar moet je dan toevallig ook nog je sleutels voor op zak hebben, want je gaat niet even terug de camper in om ze te pakken.

Pas als iedereen veilig is zorg je voor het waarschuwen van de hulpdiensten. Maak de weg vrij voor de brandweer en gids hen naar de brand. Pas extra op bij brand met chemicaliën, batterijen en accu’s. Vooral Li-Ion batterijen (e-bikes en dergelijke) branden zeer heet en deze branden zijn zelfs voor professionals moeilijk te bestrijden.

Uitgebrande camper
Uitgebrande camper

Overzicht soorten blusmiddelen

Gezien het voorgaande, hebben we het verder dus alleen over beginnende branden. In de volgende tabel is aangegeven welk type brandblusser geschikt is voor welk soort brand(en).

A:
Vast
-Hout
-Papier
-Textiel
B:
Vloeistof
-Olie
-Benzine
-Vetten
C:
Gas
-Butaan
-Propaan
-LPG
D:
Metalen
-Magnesium
-Aluminium
-Natrium
F:
Hete Oliën
en Vetten
-Frituurvet
Water
Schuim




(indien ABF)
ABC-
Poeder
D-
Poeder
CO2
Vetblusser
Deken

Neem dit plaatje even rustig in je op: niet iedere brandblusser is dus geschikt voor iedere brandklasse. Sterker nog: je moet eigenlijk een specifieke brandblusser hebben hangen op de plek waar je een bepaald soort brand verwacht (bv een vetblusser naast de friteuse in de keuken). Maar goed, je wilt niet vijf verschillende blussers in je camper hangen. Je wilt misschien maar één brandblusser. Welke dan?

Op het eerste gezicht zou je op basis van het overzicht zeggen, dat een poederblusser de beste keuze is. Think again! Vanwege het verwoestende corroderende karakter van het poeder en de ellende die je na het doven van de brand van dit spul hebt, valt dat erg tegen. Bluspoeder veroorzaakt veel nevenschade, vooral aan elektronica. Het effect wordt versterkt doordat het poeder heel fijn is en dus in alle kieren en spleten van je camper doordringt, waardoor je naast de brandschade ook nog eens andere volgschade oploopt.

Ook moeten we eigenlijk niet naar de kolom “Gas” kijken. Echt, je wilt géén gasbrand gaan bestrijden in je camper. Misschien ben je in staat om het gas af te sluiten, maar dán praat je vanzelf weer over brandklasse A of B. Ook met metaalbranden zul je niet of nauwelijks te maken krijgen in je camper.

Verder heb je natuurlijk geen brandslang in je camper. Dat alles in overweging nemend, wordt het plaatje ineens anders: nu is de schuimblusser duidelijk in het voordeel. We bespreken daarom verder alleen de verschillende soorten schuimblussers.

Soorten schuimblussers

Schuimblussers zijn er in twee soorten: de schuimblusser met constante druk (herkenbaar aan de manometer) en de schuimblusser met inwendig drijfgaspatroon. De prijs hiervan wordt bepaald door de blusrating, de inhoud van de schuimblusser en de werking.

Constante druk schuimblussers zijn het goedkoopst.  Een schuimblusser met een drijfgaspatroon is duurder in aanschaf en onderhoud omdat de stikstofpatroon na 10 jaar hervuld of vervangen moet worden. Zowel aanschaf als onderhoud van constante druk schuimblussers is dus voordeliger dan voor brandblussers met drijfgaspatroon. Schuimblussers zijn te koop met 2 liter, 6 liter en 9 liter inhoud. Ze zijn gemaakt van staal of aluminium. Dat laatste heeft uiteraard invloed op het gewicht.

Bij het blussen vormt het schuim een laag over de brandbare stof. Daardoor krijgt deze geen zuurstof meer en dooft de brand. Schuimblussers zijn dus effectief, maar hun afmeting vormt een probleem in de camper. Ook hun gewicht (8 kg voor een 6 liter blusser) is niet echt bevorderlijk voor wandmontage op de dunne camper wand. De blusser moet natuurlijk niet losschieten als je een keer hard moet remmen. (Au!)

Een bijzonder type schuimblusser is de sprayblusser, een brandblusser in spuitbusformaat. Deze bevat AFFF schuim, dat een film over de brandbare stof legt waardoor de vlammen doven. De spuitduur ligt – afhankelijk van merk en type – tussen de 15 en 35 seconden, veel langer dan een schuimblusser van 2 liter. De sprayblusser is met 0,5 tot 1,5 kilo beduidend lichter en dus makkelijker te tillen. Ook is wandmontage in de camper beter mogelijk door het lage gewicht. Hij is daardoor ook sneller gepakt (tijdwinst). Dop er af en blussen maar.

Dit Aziatische filmpje toont hoe gemakkelijk en effectief sprayblussers zijn!

Bijkomend voordeel is dat sprayblussers niet onderhouden hoeven te worden, wat dus ook geen aanvullende kosten met zich meebrengt. Wel moeten ze na 3-5 jaar vervangen worden. Sprayblussers worden overigens verkocht voor verschillende combinaties van brandklassen (A/B en A/B/F). Kijk dus goed welke je nodig denkt te hebben. Koop ook een voertuig-wandhouder, want die is echt anders dan een wandhouder voor thuis. Die hoeft immers niet tegen hobbelen, remmen of botsen bestand te zijn.

Hoeveel blussers heb ik nodig en hoeveel weegt dat bij elkaar?

Laten we voorop stellen: daar is geen ‘gulden regel’ voor. Staat ook niet in de wet voorgeschreven. Hoeveel brandblussers je ‘nodig’ hebt weet je natuurlijk nooit van tevoren. Misschien moeten we het anders formuleren: hoeveel wil je er. Zoals gezegd, een 750 ml sprayblusser van een kilo is minimaal even efficiënt als een 2 liter schuimblusser van 4 kilo. Omdat de sprayblusser veel lichter is, zul je met het oog op overgewicht kiezen voor een sprayblusser. De voor- en nadelen nog even op een rij:

  • Sneller bij de hand en gebruiksklaar (tijdwinst)
  • Lichter: 1 kg per stuk ipv 3,6 kg (2 liter schuim)
  • Ongeveer de zelfde prijs als een 2 liter schuimblusser
  • Onderhoudsvrij, dus daardoor ook weer kostenbesparend.
  • De sprayblusser gaat minder lang mee dan een schuim- of poederblusser (eerder vervangingskosten).
  • Geen enkele brandblusser past qua kleurstelling bij je interieur. Maar een 750 ml spuitfles valt minder op dan een bulkige 2 liter brandblusser.

Dus: de sprayblusser is ongeveer even duur als zijn veel zwaardere metalen schuimblusbroer. Hij is wel meer dan de helft lichter, kleiner en je kunt hem gemakkelijk ophangen in je camper. Er valt zelfs wat voor te zeggen om er 2, 3 of zelfs 4 te nemen (cabine, zit/keukendeel, slaapgedeelte en evt. de garage). Bedenk dat je bij brand (paniek, kleine ruimte, mensen botsen op elkaar, tijdverlies) misschien niet meteen bij die ene brandblusser aan de andere kant van de camper kunt komen. Bij brand in de garage of bij de barbecue wil je niet eerst naar binnen moeten hollen. Voor minder dan €200,- heb je met 4 blussers overal een blusser op ‘armlengte’ afstand. Frituur je wel eens? Kies dan voor minstens één A/B/F blusser.
Eén brandblusser in de camper is een must, het aantal blussers is een keuze.

Blusdeken

Een blusdeken is geschikt om een kleine brand mee af te dekken. Vlam in de pan, prullenbak in de fik of iets dergelijks. Blusdekens zijn *NIET* geschikt voor brandende olie/friteuse. Daar heb je een vetblusser (cat. F) voor nodig.
Maar belangrijker: de blusdeken is ideaal om een brandende persoon mee te blussen. Zorg dat deze gaat liggen en leg de blusdeken strak over hem/haar heen. Strijk alle plooien glad van de kin naar de voeten. Zo kan er geen zuurstof meer bij het vuur komen. Het is belangrijk om hiervoor de juiste maat blusdeken te hebben: minimaal 180 x 120 cm. Kleinere blusdekens (1×1 m) bestaan ook, maar daar past maar een héél klein mensje in…
De blusdeken hang je het beste op ooghoogte in de buurt van de keuken en/of de uitgang. In de meeste gevallen zal deze komen te hangen naast de buitendeur.

Verder

Heb je eenmaal de beslissing genomen om een brandblusser te kopen, pas dan op met goedkope aanbiedingen. Niets mis met goedkoop, maar kijk wel even naar de productiedatum van het aangebodene. Wij zijn er zelf ooit ingetrapt bij een aanbieding van een grote ‘aktie’ winkel. De blusser bleek uiteindelijk nog maar één jaar te gebruiken. Goedkoop is dan ineens duurkoop.

Kijk naast prijs en productiedatum ook naar de inhoud van de bus. Die kan nog verschillen (750ml is wel 1/5 meer dan 600 ml). Kijk ook of de prijs inclusief of exclusief een voertuighouder is. En is verzending inbegrepen of niet?

Conclusie

  • Je ontkomt er om juridische of morele redenen niet aan om (minstens) een brandblusser in je camper te hebben.
  • Om technische, praktische en esthetische redenen gaat de voorkeur uit naar de lichtere sprayblusser.
  • Uit financieel oogpunt kun je besluiten om er een of toch meer op te hangen.
  • Een branddeken is een veilige en goedkope extra optie.
  • Blus alleen een beginnende brand. Je leven is belangrijker dan je camper.

Dit artikel geeft onze mening weer. Kies zelf op basis van goede argumenten je eigen blusmiddel, maar schaf er wel een aan. Het is géén overbodige uitgave of extra ballast.